Döviz Kurları

  ALIŞ SATIŞ  
Amerikan Doları
3.4950 3.5250 DETAY
Avrupa Para Birimi
3.7250 3.7600 DETAY
İsviçre Frangı
3.4470 3.5010 DETAY
İngiliz Sterlini
4.4380 4.5130 DETAY
Danimarka Kronu
0.4994 0.5068 DETAY
İsveç Kronu
0.3791 0.3847 DETAY
Norveç Kronu
0.4142 0.4203 DETAY
Japon Yeni
0.0307 0.0313 DETAY
S. Arabistan Riyali
0.9230 0.9436 DETAY
Avustralya Doları
2.5900 2.6390 DETAY
Kanada Doları
2.6230 2.6720 DETAY
Rus Rublesi
0.0525 0.0582 DETAY
Azerbaycan Manatı
1.5290 2.0250 DETAY
Çin Yuanı
0.4176 0.5295 DETAY
Romanya Leyi
0.7070 0.8620 DETAY
B.A.E. Dirhemi
0.8520 0.9923 DETAY
Bulgar Levası
1.6980 1.9880 DETAY
Kuweyt Dinarı
10.1570 11.9495 DETAY

Döviz Kurları

Döviz kelimesi, basitçe çek ya da poliçe gibi yabancı parayı temsil eden belgelere verilen genel isimdir. Bu kelime Türkçe’ye Fransızca’daki devise kelimesinden geçmiştir. Dilimizde, yabancı para birimleri için de kullanılan bir kelimedir. Ülkeler arası para birimi dönüştürme işlemine kambiyo işlemi ya da döviz işlemi denir. Bütünüyle döviz kelimesi uluslararası ödemelerde kullanılan ödeme araçları şeklinde açıklanabilir. Döviz, ekonomik açıdan bir mal niteliğindedir. Döviz piyasaları özel nitelikleri olan piyasalardır ve belirli sınırları olan yerler ya da mekanlar şeklinde algılanmamalıdır. New York, Frankfurt, Tokyo, Paris en büyük döviz piyasaları olarak sıralanabilir ama bütün bu döviz piyasaları farklı fiziksel konumlarda bulunsalar da aslında da hepsi birbiri ile bağlantılıdır. Günün her saati bir döviz piyasası açıktır. Dünyanın bir ucunda bir piyasa kapandığında başka bir ülkenin piyasası açılır. Aynı anda işleme açık olan piyasalar arasında işlem yapılabilmektedir. Özellikle Londra piyasası aynı anda birçok ülke piyasası ile işlem içerisindedir.

Döviz ekonomide bir mal gibi işlem gördüğünden dolayı değeri arz taleplere göre belirlenir ve dünyanın her yerinde bir piyasa 24 saat açık olduğu için bu değer devamlı artıp, azalabilir. Dövizlerin bu değeri aslında bir fiyattır ve buna Döviz Kuru ismi verilir. Bu fiyat herhangi bir ülkenin resmi para biriminin diğer dövizler karşılığındaki değeri ile belirlenir. Bu değer paranın döviz olarak karşılığının değeri ya da dövizin milli para değerine dengi şeklinde olabilir. Uluslararası piyasalarda Amerikan Doları üzerinden değeri bilinen 2 ayrı para biriminin, Amerikan Doları üzerinden karşılıklı değerleri hesaplanabilir. Bu şekilde dolaylı yoldan hesaplanan değerlere çapraz kur denir. Çapraz kur piyasa da arbitraj kavramını ortaya çıkartır. Bu terim, çapraz kur farklarından yararlanarak kazanç elde etmek anlamına gelir. Daha önceleri para birimlerinin değeri altın üzerinden belirlendiği için kur farkı diye bir şey yoktu. Kağıt paralar kullanılmaya başlandığı bu durum değişti.

Günümüzde en çok işlem gören para birimi Amerikan Doları’dır. Ticaret ve yatırım alanlarında en çok kullanılan para birimi olduğu için her zaman talebi yüksektir. Doları değerli kılan en önemli faktör, dünya üzerindeki bütün emtia fiyatlarının dolar üzerinden belirlenmesidir. Altın, petrol ve bu tür önemli para kaynakları dolar üzerinden fiyatlandırılır. Bazı durumlarda ani düşüşler ya da yükselişler yaşanabilir. Dolar kurunun belirlenmesindeki en önemli etkenler Amerika Birleşik Devletleri’ nde yaşanan önemli olaylar, değişen dengelerdir. Amerikan Doları’na yatırım yapmak isteyen yatırımcılar dolar kurunu etkileyen olayları yakından takip etmelidir. Ekonomik gelişmeler, faiz oranları, büyüme, emtia fiyatları gibi konular hakkında bilgi sahibi olunmalıdır. Bunlar doların değerini etkiler ve kazanç elde etmenizi sağlayabilir.

Döviz piyasa kurları, döviz ticareti için küresel bir desantralize piyasadır. Bu, para birimlerini cari veya belirlenmiş fiyatlarla alıp satma işlemidir. Ticaret hacmi açısından, bugüne kadar dünyanın en büyük pazarı olarak kabul edilmektedir. Bu pazardaki ana katılımcılar daha büyük uluslararası bankalardır. Dünya genelindeki finans merkezleri, hafta sonları hariç olmak üzere çok çeşitli alıcılar ve satıcılar arasında geniş bir ticaret zemini olarak işlev görür. Döviz piyasası, farklı para birimlerinin göreceli değerlerini belirlemez; ancak bir para biriminin değerinin cari piyasa fiyatını diğerine karşı talep ettiği gibi ayarlamaktadır.

Döviz kurları dünyadaki en likit finansal piyasadır. Yatırımcılara hükümetler ve merkez bankaları, ticari bankalar, diğer kurumsal yatırımcılar ve finansal kuruluşlar, para spekülatörleri, diğer ticari şirketler ve bireyler dahildir. Küresel döviz ve ilgili piyasalardaki günlük ortalama ciro, sürekli olarak artmaktadır. Uluslararası Ödemeler Bankası tarafından koordine edilen 2010 Üçlü Yıllı Merkez Bankası Anketi’ne göre, ortalama günlük ciro Nisan 2010’da (1998’de 1,7 trilyon dolara kıyasla) 3,98 trilyon ABD doları olmuştur. Nisan 2010’da, Birleşik Krallık’ taki ticaret, toplamda % 36.7’lik bir payı oluşturarak, bugüne kadar dünyanın en önemli döviz ticaret merkezi haline gelmiştir. Amerika Birleşik Devletleri’ ndeki ticaret % 17.9, Japonya% 6.2 olarak gerçekleşmiştir. İlk kez Nisan 2013′ te Singapur, günlük ortalama 383 milyar dolarlık döviz ticaret hacmiyle Japonya’ yı geride bırakmıştır. Böylece yeni oranlar şu şekilde olmuştur: Birleşik Krallık (% 41), Birleşik Devletler (% 19), Singapur (% 5.7), Japonya (% 5.6) ve Hong Kong (% 4.1). Borsa dövizli vadeli işlem ve opsiyonların ciroları son yıllarda hızla büyümüş ve Nisan 2010’da 166 milyar dolara ulaşmıştır. Nisan 2016 itibarıyla, döviz ticareti yapılan döviz kurları türevleri OTC döviz cironun % 2’sini temsil etmektedir. Döviz kurlarının vadeli işlemleri sözleşmeleri 1972’de Chicago Mercantile Exchange’de tanıtılmış ve çoğu diğer vadeli işlem sözleşmelerine kıyasla aktif olarak işlem görmüştür.

Döviz kuru piyasası finansal kuruluşlar vasıtasıyla ve çeşitli düzeylerde çalışır. Sahnelerin arkasındaki bankalar, aktif olarak büyük miktarda döviz ticaretiyle uğraşan “bayiler” olarak bilinen daha az sayıdaki finansal firmaya yönelirler. Döviz kuru ticareti yapan bayiler bankalardır, bu yüzden bu sahne arkası piyasasına bazen “bankalararası piyasalar” denir ancak birkaç sigorta şirketi ve diğer finansal firmalar da buna dahildir. Döviz tüccarları arasındaki işlemler yüz milyonlarca dolar içeren çok büyük miktarlarda olabilir.

Tipik bir döviz işleminde, bir parti bir miktar başka bir para birimi ile ödeme yaparak bir miktar para alır. Modern döviz kuru piyasası, döviz işlemleri üzerindeki otuz yıllık hükümet kısıtlamaları sonrasında 1970′ li yıllarda oluşmaya başlamıştır. (Bretton Woods para yönetimi sistemi, II. Dünya  sonra dünyanın önde gelen sanayi devletleri arasındaki ticari ve finansal ilişkilerin kurallarını ortaya koymuştur) Bretton Woods sistemi uyarınca sabit kalan önceki döviz kuru rejiminden kademeli olarak dalgalı kurlara geçmiştir.

Döviz kurları, para birimi dönüşümü sağlayarak uluslararası ticarete ve yatırımlara yardımcı olur. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki bir işletmeye, Avrupa Birliği üyesi ülkelerden, özellikle de Euro bölgesi üyelerinden mal ithal etmesine ve geliri ABD doları olsa bile Euro ödemesine izin verir. Aynı zamanda, para birimlerinin değerine göre doğrudan spekülasyon ve değerlendirmeyle, iki para birimi arasındaki faiz farkına dayanan nakliye ticareti spekülasyonunu da desteklemektedir.

Döviz kuru piyasası birçok özelliğinden dolayı benzersizdir. Bunlar; büyük ticaret hacmi sahip olması, yüksek likiditeye yol açan dünyadaki en büyük varlık sınıfını temsil etmektesi; coğrafi dağılımı; sürekli çalışma durumu hafta sonları hariç günün 24 saati, yani Pazartesi günü (Sydney) saat 22: 00’dan Cuma gününe 22: 00’a kadar (New York) ticaret yapılması; döviz kurlarını etkileyen faktörlerin çeşitliliği; sabit gelirin diğer pazarlarına kıyasla göreli kârın düşük marjlarının bulunmasıdır.

Dövizin Tarihi

Döviz ticareti ve döviz kurları, eski zamanlardan bu zamana çok fazla gelişim ve değişim geçirmiştir. Parayı değiştirenler, insanlara para kazanma ve komisyon alma ya da bir ücret talep etme konusunda yardım eden insanlar, Talmudic yazılarına göre (İncil dönemlerinde) Kutsal Topraklar’da yaşıyorlardı. Bu insanlar (bazen “kollybistẻs” olarak anılır) şehir tezgâhlarını kullanırdı ve ziyafet zamanlarında Tapınakların Ötekileri Mahkemesini kullanmıştır. Para değiştirenler, daha yakın zamanlarda, gümüşçüler ve kuyumcular olmuştur. MS 4. yüzyılda Bizans hükümeti döviz ticaretinde tekeli tutmuştur.

Para ve mübadele, insanların yiyecek, çanak çömlek ve hammadde gibi maddeleri alıp satmalarını sağlayan eski dünyanın ticaretinin önemli unsurları olarak değerlendirilmektedir. Bir Yunan madeni paranın büyüklüğü veya içeriği nedeniyle bir Mısır madalyonundan daha fazla altın tutması durumunda, bir tüccar daha az sayıda Yunan altın madalyonu ile daha fazla Mısırlı madalyonuna göre oldukça fazla mal takas edebilmiştir. Bu nedenle, tarihinin bir noktasında, dolaşımdaki çoğu dünya para biriminin, gümüş ve altın gibi belirli bir standarda sabitlenmiş bir değeri bulunmaktadır.

15. yüzyılda Medici ailesinin, tekstil tüccarları adına para hareketlerinde bulunmak için yabancı yerlerde bankalar açması gerekli görülmüştür. Ticareti kolaylaştırmak için, banka yabancı ve yerel para birimleri, yabancı bir bankayla hesap tutma hakkında bilgi içeren iki sütunlu giriş içeren nostro’yu oluşturmuştur. 17. veya 18. yüzyıl boyunca Amsterdam, aktif bir forex piyasasını korumuştur. 1704 yılında, İngiltere Krallığı’nın ve Hollanda’nın İlleri lehine hareket eden temsilciler arasında döviz ticareti yapılmıştır.

Alex. Brown ve oğulları, 1850 yılının başında döviz ticareti yaparak ABD’de önde gelen bir ticaret tüccarı olmuşlardır. 1880 yılında, J.M. do Espírito Santo de Silva’ya (Banco Espírito Santo) başvurmuş ve bir döviz ticareti işine girme izni almıştır. 1880 yılı modern dövizin başlangıcı olarak kaynak kabul edilmiştir. Birinci Dünya Savaşı’ndan önce, uluslararası ticarette çok daha sınırlı bir kontrol vardı. Savaşın başlamasıyla hareket eden ülkeler, altın standart para sistemini terk etmişlerdir.

1899-1913 yılları arasında, ülkelerin döviz varlıkları yıllık % 10.8 oranında artarken, altın holdingleri 1903-1913 yılları arasında yıllık % 6.3 oranında artmıştır. 1913 yılı sonunda, dünya döviz işleminin yaklaşık yarısı İngiliz Sterlini kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Londra sınırları içinde faaliyet gösteren yabancı bankaların sayısı 1860 yılında 3’den 1913’te 71’e yükselmiştir. 1902’de sadece iki tane Londra döviz bürosu bulunmakta olduğu aktarılmıştır. 20. yüzyılın başında döviz ticareti Paris, New York ve Berlin’de aktif olarak gerçekleşmiştir. 1919-1922 yılları arasında Londra’daki döviz bürosu sayısı 17’ye yükselmiş; 1924’te ise değişim amacıyla faaliyet gösteren 40 firma bulunmakta olduğu aktarılmıştır.

1920’lerde Kleinwort ailesinin döviz piyasasının liderleri olduğu bilinmektedir. Japheth, Montagu & Co. ve Seligman hala önemli döviz tüccarları olarak tanınması, o yıllarda ticaretin liderleri olarak görülmesi sayesinde olmuştur. Londra’daki ticaret, modern tezyine benzemeye başlamıştır. 1928 yılına gelindiğinde, forex ticareti şehrin mali işleyişinin ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Avrupa ve Latin Amerika’daki kıta değişimi kontrolleri ve diğer faktörler, 1930’ların Londra’sı için ticaretten kale olduğu bilinmektedir.

Savaştan sonra, Bretton Woods Anlaşması imzalanmış ve para birimlerinin döviz kurundan % ± 1 oranında dalgalanmasına izin verilmiştir. Japonya’da Döviz Bankası Kanunu 1954 yılında yürürlüğe girmiştir. Bunun sonucunda, Tokyo Bankası, Eylül 1954’e kadar döviz kuru bürosunun merkezi olmuştur. 1954-1959 yılları arasında Japon kanunları daha çok Batılı para biriminde döviz alım satımına izin vermek için değiştirilmiştir. ABD Başkanı Richard Nixon, Bretton Woods Anlaşması ve sabit döviz kurlarının sona erdirilmesi ile serbest dolaşımlı bir para birimi sistemine dönüştüğünü belirtmiştir. Anlaşma 1971’de sona erdikten sonra Smithsonian Anlaşması, kurların% ± 2’ye kadar dalgalanmasına izin vermiştir. 1961-62’de, ABD Federal Rezerv’in yabancı operasyon hacmi nispeten düşük olduğu belirtilmiştir. Döviz kurlarının kontrolünde yer alanlar, anlaşmanın sınırlarının gerçekçi olmadığına karar vermişlerdir. 1970’ten 1973’e kadar, piyasadaki işlem hacmi üç kat artmıştır. Bazı zamanlarda (Şubat-Mart 1973 sırasında Gandolfo’ya göre) bazı pazarlar “bölünmüş” ve daha sonra çift döviz kurlarıyla birlikte iki katmanlı bir döviz piyasası getirilmiştir. Bu, Mart 1974’te kaldırılmıştır.

Bretton Woods Anlaşması’nın ve Avrupa Ortak Yerleşiminin nihai etkisizliği nedeniyle forex piyasaları 1972 ve Mart 1973 yıllarında bir ara karar vermeye zorlanmıştır. 1976 tarihinde ABD doları cinsinden yapılan en büyük satın alım, Batı Almanya hükümetinin yaklaşık 3 milyar dolar kazanım elde ettiği olaydır. Gelişmiş ülkelerde döviz alım satımının devlet kontrolünde bulunması, 1973’te sona ererken, modern zamanların serbest dolaşımı ve nispeten serbest piyasa koşulları sona ermiştir. Diğer kaynaklar, ABD perakende müşterileri tarafından ilk kez bir döviz çiftinin işlem gördüğünü iddia etmiştir. 1 Ocak 1981’de, 1978 yılı boyunca başlayan değişikliklerin bir parçası olarak, Çin Halk Bankası belirli yerli “işletmeler” in döviz ticaretine katılmasına izin vermiştir. 1981’de bir süre Güney Koreli hükümet forex denetimlerine son vermiş ve serbest ticaretin ilk kez gerçekleşmesine izin vermiştir. 1988 yılı boyunca ülkeler, IMF’nin uluslararası ticaret kotasını kabul etmişlerdir. Başta Bundesbank olmak üzere Avrupa bankalarının müdahalesi, özellikle 27 Şubat 1985’te döviz kurları piyasasını etkilemiştir. 1987 yılındaki ticaret hacminin en büyük kısmı Birleşik Krallık’ta bulunurken, Birleşik Devletler ise ticarette ikinci ulus olmuştur. İran, 1991 yılı boyunca bazı ülkelerle olan uluslararası sözleşmeleri petrol takasından döviz kuruna değiştirmiştir.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış!

BİR YORUM

GÜNCEL ALTIN FİYATLARI

HEMEN ÖĞRENİN